پارفیت و نااینهمانی

یکی از سوالهای امتحانی که برای پایۀ نهم داده بودم، مسألهای اخلاقی بودکه توسط فیلسوف اخلاق دِرِک پارفیت مطرح شده بود. مسأله اینه:

فرض کنید تصمیم به بچهدار شدن میگیرید. میدانید برای داشتن فرزند خوبنیازمند منابع طبیعی کافی و خوب برای استفاده هستید. بحث سلامت جسمی مادر و تاثیرژنها و سلامت جنین و این مسائل را در نظر آورید. اما از طرفی منابع طبیعیِ دراختیار شما بسیار کم است. به نحوی که اگر از این منابع استفاده کنید فرزند شماوقتی به دنیا میآید دچار کمبود منابع طبیعی میشود و از این نظر است که به اوآسیب وارد میشود. حالا شما باید انتخاب کنید که ترجیح میدهید فرزندی به دنیا آوریدکه سلامت جسمانیِ خوبی داشته باشد اما خب به دلیل استفادۀ منابع طبیعی توسط شما بهنحو دیگری دچار آسیب جسمی شود یا از منابع طبیعی کم استفاده میکنید و فرزندی ضعیفبه دنیا میآورید اما او در طول زندگیاش از منابع طبیعی میتواند استفاده کند وآسیبی از این نظر نخواهد داشت.

پارفیت با توجه به موضوع نااینهمانی این دو راهی اخلاقی را به نحوی منحل میکند. تا الانکه من برگههای بچهها را تصحیح کردم، کسی به راهحل پارفیت اشاره نکرده و نکتهپارفیت رو در نظر نداشته، اما راهحلهای جالب دیگهای مطرح کردند. شما هم میتونیدبه این مسأله فکر کنید یا در کلاستان به عنوان محتوا از این مسأله استفاده کنید.من نیز در فرصت مناسب سعی میکنم راهحلهای بچهها را اینجا مطرح کنم.

پینوشت1: پارفیت هفتۀ پیش فکر کنم، فوت کرد.

پینوشت2: دکتر صائمی مدتها پیش سخنرانیای در دانشکده انرژی هستهای دانشگاهشریف داشتند با موضوع «وظیفۀ ما نسبت به نسل آینده». من نتونستم در سخنرانی ایشونحضور پیدا کنم با این که فقط چند تا ساختمون فاصله داشتم باهاشون. سر کلاس معرفتشناسیبودم و به نظرم خیلی بیاحترامی به استاد میآمد که وسط کلاس برم بیرون و دیگهبرنگردم. خیلی ناراحت بودم که سخنرانی را از دست دادم، تا اینکه بعدا فهمیدم همینسخنرانی در انجمن فلسفه اخلاق دانشگاه قم هم بعدا برگزار شده و کلیت سخنرانی راپیادهسازی کردند. نوشتار پیادهسازیشده را که خواندم دیدم این سخنرانی تقریباچکیدهای از یکی از فصلهای کتاب Reasons and persons»» پارفیت بوده است. مسألهای کهبالا مطرح کردم به همراه نظر پارفیت در این کتاب و آن سخنرانی مطرح شده است. اگردوست داشتید کلیت صحبتهای دکتر صائمی را درباره مسأله بالا که در واقع نظر پارفیتاست بخوانید، از اینجا میتوانید به آن دسترسی داشته باشید.
پینوشت3: و خسته شدم از برگه صحیح کردن...